Szkoła Podstawowa nr 5 w Ciechanowie

Szkoła - Matecznikiem Kultury

GWARA NASZYCH PRZODKÓW.

 

Uczniowie naszej szkoły wiedzą, że gwara kryje w sobie historię ojczyzny i jest kopalnią wiedzy o regionie. Kontakty międzyludzkie na przestrzeni wieków sprawiły, że każda społeczność tworzyła na swój użytek nazwy rzeczy oraz określenia osób i sytuacji. Dlatego gwara naszego kraju nie jest jednolita i inaczej mówimy u nas na Mazowszu a inaczej na Śląsku. Wraz z odchodzeniem ludzi zamierają słowa, określenia, giną produkty kultury nieożywionej. Ogólnie wiadomo, że gwara i regionalizmy znikają bezpowrotnie. Istnieją jednak instytucje i ludzie, którzy odnajdują te stare nazwy, wyrażenia, opisy i przepisy przywracając je współczesności. Taką osobą jest min.: profesor Barbara Falińska – wybitny językoznawca oraz pracownik naukowy Zakładu Polszczyzny Regionalnej Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu w Białymstoku. Planując opracować i wydać „Słownik Gwary Kurpiowskiej” poszukuje min.: nauczycieli – regionalistów, którzy udzieliliby wsparcia tej inicjatywie.

Nauczyciele „Piątki”- Jolanta Bilińska i Bogusława Szatkowska podczas konferencji „Mateczniki Kultury na Mazowszu” w Akademii Humanistycznej w Ciechanowie w dniu 22 maja 2009 roku, dzięki wsparciu p. Krystyny Buławki z MSCDN Oddział w Ciechanowie zainicjowały współpracę z prof. Barbarą Falińską. Opracowany „Kwestionariusz do badań słownictwa gwarowego prowadzonych przez młodzież szkolną” został rozpowszechniony wśród społeczności Szkoły Podstawowej nr 5 w Ciechanowie. Do współpracy przystąpiła też nauczycielka historii p. Edyta Niepytalska. Pytania w kwestionariuszu dotyczyły różnych działów kultury materialnej i duchowej naszego regionu. Chętni uczniowie wypełniali kwestionariusz przeprowadzając tzw. „wywiad” z najstarszym członkiem rodziny. Z przyjemnością słuchałyśmy opowiadań dzieci o tym, że wywiad był miłym powodem do spotkań w gronie rodzinnym. Często, były to celowe wycieczki do prababć i pradziadków oraz do innych starszych krewnych. Odwiedziny obfitowały w rozmowy i cenne wspomnienia. Były też okazją do oglądania starych fotografii, odznaczeń, dokumentacji i innych pamiątek rodzinnych.

Uczniowie dostarczyli wypełnione ankiety ( dotychczas ) w ilości 45 egzemplarzy. Liczba ta stale wzrasta, gdyż chęć wypełnienia kwestionariusza obejmuje coraz szersze kręgi rodziców i uczniów naszej placówki. Ponadto ankieterzy ( z inicjatywy nauczycieli) zadbali o sporządzenie tzw. słowniczka gwarowego. Wszystkie materiały przekazano p. prof. Barbary Falińskiej, a ich kopie (po odpowiednim opracowaniu) wzbogacą dział regionalny naszej szkolnej biblioteki. Badania nad gwarą naszego regionu nadal trwają. Zapraszamy wszystkich chętnych do współpracy .

 



             fal.1.jpg                                     fal3.jpg